Văn mẫu hay lớp 11

Phân tích bài thơ Tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ Tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Bài làm

Nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương là một cây bút đầy tài năng của văn học Việt Nam. Bà sống vào cuối thế kỉ XVIII – đầu thế kỉ XIX, đúng vào khoảng thời gian đầy biến động của đất nước. Có lẽ cũng chính bởi vậy mà cuộc đời của người phụ nữ tài hoa này có phần bạc mệnh. Mặc dù tài giỏi nhưng Hồ Xuân Hương lại chịu cuộc đời làm vợ lẽ. Với một người khao khát tự do, khao khát có được một tình yêu trọn vẹn như Hồ Xuân Hương thì đây là một nỗi khổ. Có bao nhiêu tâm sự, bà đem trút cả vào trong những vần thơ. Chùm thơ Tự tình chính là chùm thơ thể hiện rõ nhất nỗi niềm tâm sự của người phụ nữ này. Trong đó, bài thơ Tự tình 2 được đã khiến người đọc vô cùng xúc động với những câu thơ như viết từ gan ruột.

Trước đây, chuyện phụ nữ nói lên tiếng nói của mình là điều vô cùng hiếm có. Bởi trong cái xã hội trọng nam khinh nữ như vậy thì người phụ nữ không có tiếng nói. Họ bị coi thường, bị ghẻ lạnh, bị xem là những kẻ ngồi xó bếp. Thế nên mới có chuyện người đàn ông có tới 5 thê, 7 thiếp là thường tình. Hồ Xuân Hương mặc dù không phản kháng lại được xã hội phong kiến nhưng không có nghĩa là bà chịu ngồi yên chấp nhận số phận. Bà đã lên tiếng, đã bày tỏ về chính cuộc đời của mình.

phan tich bai tho tu tinh 2 - Phân tích bài thơ Tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Phân tích bài thơ Tự tình 2 

Cũng giống như bài thơ Tự tình 1, bài số 2 này Hồ Xuân Hương cũng bắt đầu bằng một khung cảnh đêm khuya đầy tĩnh mịch. Phải chăng chỉ có khi màn đêm buông xuống thì người ta mới lắng nghe được tiếng lòng của chính bản thân mình?

Xem thêm:  Trả bài tập làm văn số 1

Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non

Nếu như vào ban ngày người ta có thể nghe thấy đủ các thứ âm thanh khác nhau tới nỗi chẳng thể nhận ra âm thanh nào vào âm thanh nào thì đêm tối là lúc mà con người có thể lắng nghe mọi thứ. Đó có thể là tiếng gà gáy như trong bài thơ Tự tình 1 và cũng có thể là tiếng trống canh như trong bài thơ này. Tiếng trống canh văng vẳng từ xa vọng lại mà nghe dồn dập như thúc giục rằng trời đã sắp sáng rồi. Tiếng trống xuất hiện càng làm cho màn đêm trở nên yên tĩnh hơn. Yên tĩnh tới nỗi khiến cho con người trong màn đêm ấy cảm thấy cô đơn. Người ta khi đêm về có vợ có chồng vui vầy hạnh phúc. Vậy mà ở đây phận hồng nhan lại trơ với nước non. Trơ ở đây là trơ trọi, có nghĩa là lẻ bóng một mình. Hồ Xuân Hương đã đặt một cá thể bên cạnh một thứ quá rộng lớn đó là nước non càng làm tăng thêm cái sự lẻ bóng và cô độc ấy. Hai câu thơ mở đầu mà đã buồn đến nao lòng.

Mượn rượu giải sầu, đó là cách mà người ta vẫn làm mỗi khi buồn. Hồ Xuân Hương cũng không phải ngoại lệ. Bà cũng đã tìm đến rượu nhưng liệu rằng uống rượu vào rồi con người ta có quên được nỗi buồn thật hay không? Hồ Xuân Hương đã mang đến cho người đọc một sự thật đó là chẳng thứ rượu nào có thể giúp giải sầu. Nó thậm chí còn làm cho con người ta trở nên buồn thảm hơn bởi vì càng uống càng say mà càng say thì càng tỉnh:

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về câu nói “Tránh voi chả xấu mặt nào” và “Im lặng là vàng”. Theo anh (chị), các luận điểm trên có hoàn toàn đúng không? Hãy phát biểu ý kiến của mình.

Chén rượu hương đưa say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn

Dường như trong cơn say, Hồ Xuân Hương lại càng cảm thấy mình tỉnh táo hơn bao giờ hết. Cũng chính vì tỉnh táo nên bà nhận ra một sự thực đến đau lòng đó là tuổi đời đã bước vào giai đoạn bóng xế. Phận hồng nhan đã chẳng còn son trẻ nữa mà đã như vầng trăng bóng xế mất rồi. Ấy vậy mà vầng trăng vẫn chưa được tròn giống như thân phận của người phụ nữ đã bước vào tuổi xế chiều mà vẫn chưa có được một tình yêu trọn vẹn.

Không chịu khuất phục trước thực tại, tâm hồn của nữ thi sĩ bắt đầu có sự nổi loạn. Nó được thể hiện rõ nét thông qua hai câu thơ tiếp theo:

Xiên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn

Hai câu thơ sử dụng biện pháp đảo ngữ đưa hành động lên phía trước nhằm nhấn mạnh cái sự ngỗ nghịch của thiên nhiên đó là xiên ngang, là đâm toạc. Những động từ thật mạnh như ý chí của người phụ nữ trong bài thơ. Không thể ngồi yên chịu cảnh làm lẽ cô độc này nữa, bà cũng muốn vùng dậy mà xé tan bầu không khí ảm đạm và nỗi cô đơn trong lòng mình. Bà nhìn thấy từng đám rêu đang xiên ngang mặt đấy, thấy mấy hòn đá đang đâm toạc chân mây. Sức sống của chúng thật mạnh mẽ, mạnh mẽ như ý chí của Hồ Xuân Hương. Nhưng bà chỉ có thể dừng tất cả ở trong suy nghĩ. Có lẽ lúc ấy, Hồ Xuân Hương đang say. Trong cơn say, ý chí của người ta thường trở nên mạnh mẽ như vậy. Nó rất đúng với bản chất con người thực của Hồ Xuân Hương. Nhưng say lại tỉnh, bà lập tức nhận ra thực tại, cái thực tại vô cùng tàn khốc:

Xem thêm:  Hiện tượng “Fan cuồng” thần tượng trong giới trẻ hiện nay-nghị luận

Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con

Cuộc đời vẫn cứ thế trôi qua. Mùa xuân đi rồi, mùa xuân lại quay trở lại. Chỉ có tuổi xuân của con người trôi qua là chẳng thể nào lấy lại được nữa. Hồ Xuân Hương đã quá “ngán” chuyện đó. Bà thốt lên những vần thơ đầy buồn thương, chán nản. Có một mảnh tình nghĩa là nó đã nhỏ bé và không trọn vẹn rồi vậy mà còn phải san sẻ để rồi chỉ còn lại có tí con con.

Hồ Xuân Hương không phải người phụ nữ duy nhất phải chịu cảnh làm lẽ như vậy. Bà đã nói thay tiếng nói của những người phụ nữ khác. Những người mà đem cuộc đời của mình, hạnh phúc của mình đặt vào tay những người đàn ông. Mặc dù bị các cụ ngày xưa ghét vì những bài thơ bị cho là dung tục nhưng với bài thơ này, chắc chắn Hồ Xuân Hương đã chiếm được cảm tình của rất nhiều người.

Subin Lê

Post Comment