Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Đề bài: Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Bài làm

Bao giờ cũng vậy, những đề tài về tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương luôn mang đến cho các tác giả nguồn cảm hứng dồi dào. Với đề tài về quê hương, chúng ta có thể kể đến một loạt các tác phẩm đặc sắc như Quê hương của Đỗ Trung Quân, Quê hương của Tế Hanh. Trong số những sáng tác hay nổi bật về đề tài quê hương, em có ấn tượng mạnh mẽ với bài thơ Quê hương của nhà thơ Tế Hanh. Trong bài thơ của ông có sự chân thành, có tình yêu thương vô cùng sâu lắng.

Tế Hanh là một trong những tác giả thuộc thế hệ Thơ Mới. Cũng như nhiều nhà thơ khác cùng thời, thơ của Tế Hanh có sự nồng nàn, da diết và chứa đựng nhiều cảm xúc. Bài thơ Quê hương đã được tác giả dồn hết cả tâm huyết của mình vào trong đó. Dường như có bao nhiêu nỗi nhớ quê, ông đều đã gửi gắm hết cả vào trong bài thơ này.

phan tich bai tho que huong cua te hanh e1525838685499 - Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Ngay từ những câu thơ mở đầu, nhà thơ đã cho người đọc thấy được cái nhịp sống hối hả của làng chài nơi mà Tế Hanh đã từng sinh sống:

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

Khi nói đến quê hương, trong tâm thức của con người Việt Nam thường nghĩ đến gốc đa, mái đình, giếng nước. Thế nhưng hẳn là mỗi người khi nhớ đến quê hương của riêng mình thì sẽ có những kí ức riêng. Với Tế Hanh đó chính là làng chài ven biển. Đối với những người dân làng chài lưới, cuộc sống gắn liền với sông nước đã trở nên quen thuộc đối với họ. Tới mức mà dù đi xa cũng không thể nào quên được. Tế Hanh cũng vậy, ông nhớ tha thiết cái khung cảnh thanh niên trai tráng trong làng bơi thuyền đi đánh cá vào những ngày trời trong, gió nhẹ. Không gian mà tác giả đề cập tới là một không gian mênh mông, rộng lớn của trời cao và của biển sâu. Trong câu thơ chứa đựng niềm vui sướng, niềm say mê của con người vì được làm việc:

Xem thêm:  Tóm tắt văn bản Lão Hạc

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Nếu ở khổ thơ đầu, nhịp thơ tạo cảm giác êm đềm thì đến hai câu thơ này nó đã trở nên đầy mạnh mẽ. Dường như cái sự hứng khởi của con người truyền cả vào trong cảnh vật. Sự so sánh của Tế Hanh cùng với cách sử dụng những từ ngữ như “hăng”, “phăng”, “vượt” càng làm cho bầu không khí trở nên phấn khởi hơn. Người đọc có cảm giác như cũng muốn được hòa bình vào trong không khí lao động vui tươi ấy. Đối với người dân chài lưới, sóng gió đã trở thành bạn:

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Tiếp tục là một cách nói so sánh nữa nhưng hình ảnh so sánh ở đây thật đặc biệt. Tế Hanh đã ví cánh buồm như hồn làng. Cánh buồn là hình ảnh thân thuộc và gần gũi của người dân làng chài lưới. Nó gắn với cuộc sống mưu sinh vất vả của người dân. Cánh buồn giương to mỗi ngày, vượt lên sóng, vượt lên gió để tiến về phía trước giống như hồn người đang hướng về những điều tốt đẹp trong tương lai.

Vốn dĩ việc so sánh là để người đọc hình dung được sự vật một cách cụ thể hơn. Nhưng cách so sánh của Tế Hanh thì được lại. Ông lấy cái hữu hình để so sánh với cái vô hình. Cách so sánh này khiến câu thơ trở nên bay bổng hơn. Đó là một sự tinh tế mà chỉ có người yêu quê hương tha thiết mới có thể nhìn ra. Hình ảnh cánh buồm trắng hay chính là hình ảnh của con người đang vươn mình ra trước sóng lớn, làm chủ lấy thiên nhiên, làm chủ lấy cuộc đời.

Xem thêm:  Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi qua đoạn trích Nước Đại Việt ta

Khổ thơ thứ ba mang đến một khung cảnh vui tươi, rộn rã mà cũng thật bình yên:

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về

Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Những người đi ra biển đều mang theo trong mình sự đợi mong của những người ở nhà. Đó không chỉ là sự đợi mong những mẻ cá đầy ghe mà còn là sự đợi mong những người thân trở về an toàn nữa. Đó là lý do vì sao những đoàn thuyền đi đánh cá trở về bao giờ cũng được chào đón. Hình ảnh bến đỗ ồn ào mang tới một không khí vui tươi, rộn rã. Người ta không quên cảm ơn trời, cảm ơn biển đã mang tới cho người dân những mẻ cá đầy, những con cá bạc trắng tươi ngon. Đó là tất cả những gì mà người dân vùng biển đợi mong.

Sau khi hoàn thành công việc, những con thuyền có thời gian để nghỉ ngơi trước khi lại bắt đầu một chuyến ra khơi mới:

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

Tế Hanh đã không hề nói quá khi miêu tả về ngoại hình của người dân làng chài quê ông. Vùng biển là nơi nắng nóng, mặn mòi. Vì vậy mà hầu như làn da của ai cũng ngăm ngăm rám nắng. Trên cơ thể luôn thấm đẫm vị của biển. Cái vị mặn mòi khiến người ta không thể nào quên được. Chính vì không thể quên nên Tế Hanh mới viết:

Xem thêm:  Tập đọc: Ca dao về lao động sản xuất

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc thuyền vôi

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

Ở những câu thơ trước, người đọc có cảm tưởng như tác giả đang chứng kiến những cảnh tượng kia và kể lại cho chúng ta nghe. Thế nhưng đọc đến khổ thơ cuối ta mới thấy rằng thì ra tác giả đang kể lại bằng trí nhớ của mình. Nhớ về quê hương vùng biển, là nhớ đến màu nước xanh rì, là nhớ đến những con cá bạc, nhớ đến chiếc thuyền vôi. Nhưng trên tất cả là nhớ đến cái mùi mặn nồng. Nhớ quá, một nỗi nhớ như cồn cào gan ruột. Câu thơ bật ra đầy chan chứa khiến người đọc cũng không kìm lại được cảm xúc.

Bài thơ Quê hương tuy là nỗi nhớ quê của Tế Hanh nhưng chắc hẳn mỗi người đọc xong đều thấy nhớ quê hương của mình. Khi còn sống trong lòng quê hương, hãy biết trân trọng những giây phút được ngắm nhìn quê hương mình.

Subin Lê

DMCA.com Protection Status