Văn mẫu hay lớp 10

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của nhà thơ Nguyễn Trãi

Đề bài: Anh/chị hãy phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của nhà thơ Nguyễn Trãi

Bài làm

Lịch sử vẫn nhắc đến Nguyễn Trãi là một vị tướng tài ba trên nhiều lĩnh vực như chính trị, quân sự, ngoại giao. Bên cạnh đó, chúng ta biết rằng Nguyễn Trãi có tài làm thơ cực văn. Thơ văn của ông chứa đựng các giá trị nhân đạo to lớn. Nói đến sáng tác của Nguyễn Trãi, ta có thể nhắc đến Bình Ngô đại cáo, nhắc đến Lam Sơn thực lục. Không chỉ vậy, ông còn có rất nhiều sáng tác thơ. Sau khi từ quan về quê ở ẩn, Nguyễn Trãi vẫn tiếp tục làm thơ và dường như còn sáng tác nhiều hơn cả lúc trước. Các sáng tác của ông thể hiện đúng cuộc sống bình dị nơi thôn quê nhưng ẩn chứa bên trong đó vẫn là cảm xúc của một người yêu nước, thương dân. Bài thơ Cảnh ngày hè chính là một trong số những bài thơ như vậy.

Mở đầu bài thơ, nhà thơ mang tới một hình ảnh thiên nhiên đầy tươi đẹp. Nó thể hiện đúng cái nhịp sống sôi động của ngày hè. Không phải là sự sôi động của con người mà là sự phát triển rực rỡ của thiên nhiên. Mùa hè đến, đó là khi những tiếng ve bắt đầu ngân vang. Khi những loài hoa của mùa hè bắt đầu khỏe sắc đỏ rực rỡ. Những sắc màu làm cho cảnh vật trở nên vui tươi hơn bao giờ hết.

Xem thêm:  Bài 22 - Luyện tập lập luận chứng minh

phan tich bai tho canh ngay he 2 - Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của nhà thơ Nguyễn Trãi

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè 

Trước khung cảnh ấy, nhà thơ thể hiện một phong thái ung dung của một người nhàn rỗi và tự do. Nhịp thơ chậm rãi ngắt nhịp 1/2/3 cũng thể hiện rõ cái phong thái ấy. Sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú đường luật, nhà thơ tự vẽ ra khung cảnh của chính mình đang ngồi và ngắm nhìn cảnh vật ở xung quanh. Lúc này nhà thơ đang rảnh rỗi bởi việc triều chính đã bỏ lại phía sau. Trước mắt ông giờ đây chỉ còn có thiên nhiên, lấy thiên nhiên làm bầu bạn. Khác với cuộc sống của một người làm quan, tâm hồn nhà thơ giờ đây có sự thanh thản nhất định:

Rồi hóng mát thuở ngày trường

Câu thơ cho ta thấy được một tâm thế đầy ung dung. Suốt ngày dài, ngày nối ngày, nhà thơ ngồi hóng mát vì rảnh rỗi. Nhờ vậy mà ông ngắm được trọn vẹn vẻ đẹp của cảnh ngày hè:

Hòe lục đùn đùn tán rợp dương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Đọc câu thơ lên cũng đủ khiến lòng người rạo rực. Nào là sắc đỏ, sắc hồng rực rỡ. Mà chúng không hề thưa thớt. Chúng đùn ra, phun ra đầy mạnh mẽ. Cảm giác như đâu đâu cũng thấy một sắc màu đỏ rực. Đó chính là cái sức sống mãnh liệt của mùa hè. Câu thơ phải chăng cung ẩn chứa tâm thế của một con người anh hùng đầu đội trời, chân đạp đất không sợ gian khổ và trong lòng lúc nào cũng sục sôi khí thế.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Sáng đến những câu thơ tiếp theo, hình ảnh thơ đã có sự xuất hiện của con người. Đó là khung cảnh của một chợ cá. Từ láy lao xao khiến cho câu thơ trở nên sôi động. Một chợ cá sôi động lại cho thấy một cuộc sống ấm êm, no đủ của người dân:

Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Cảnh nhộn nhịp của chợ cá cũng khiến cho nhà thơ trở nên rạo rực hơn. Có thể thấy thiên nhiên và con người trước mắt nhà thơ hiện lên đều đẹp. Chính từ những điều mà ông nhìn thấy đó, một ước nguyện nữa lại hiện lên, đó chính là ước nguyện về một quốc gia yên ấm, thái bình:

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ khắp đòi phương

Có thể thấy Nguyễn Trãi dù đã từ quan về quê, dù đang trong tư thế ung dung nhưng tâm thế thì lại khác. Trong lòng ông vẫn không nguôi lo lắng cho nhân dân. Ông vẫn luôn khát khao nhân dân được giàu đủ. Đó là ước mong của một trái tim vĩ đại.

Thông qua bài thơ Cảnh ngày hè ta không chỉ thấy được một đất nước với cảnh đẹp của thiên nhiên mà còn thấy một con người với tấm lòng cao cả. Với bài thơ này nói riêng và với những sáng tác của mình nói chung, Nguyễn Trái xứng đáng được mệnh danh là nhà thơ lớn của dân tộc.

Xem thêm:  Thuyết minh: Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Trãi (bài 1)

Subin Lê

Xem thêm các bài Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi:

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè

Cảm nhận về bài thơ Cảnh ngày hè

Cảm nhận của em về bài thơ Cảnh ngày hè

Post Comment