Văn mẫu hay lớp 9

Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Bài làm

Nhẹ nhàng, gần gũi, mộc mạc, đó là những gì mà người đọc nhớ đến sau khi đọc những vần thơ của nhà thơ Nguyễn Duy. Ông là một trong số những nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ. Thơ của Nguyễn Duy mang hơi thở của cuộc sống. Nó nhẹ nhàng mà ấm áp lạ kỉ. Những bài thơ quen thuộc của ông có thể kể đến như Tre Việt Nam, Hơi ấm ổ rơm, Ánh trăng,… Năm 1978, Nguyễn Duy đã sáng tác bài thơ Ánh trăng, một bài thơ chứa đựng những cảm xúc về một thời tuổi thơ với người bạn thân thiết mang tên vầng trăng.

Bài thơ gồm có 6 khổ được viết bằng thể thơ 5 chữ nhưng có tới 4 khổ thơ hình ảnh ánh trăng xuất hiện. Mỗi một lần như vậy, ánh trăng lại mang đến cho nhà thơ và cho người đọc những cảm xúc khác nhau. Ánh trăng chạm đến trái tim của tác giả và chạm đến trái tim của người đọc. Trong kí ức tuổi thơ của mỗi người hẳn không thể nào thiếu vắng đi được hình ảnh của ánh trăng. Đặc biệt là những người thuộc thế hệ cũ như cha mẹ chúng ta. Thời ấy, trẻ con thường chơi đùa với nhau trên những cánh đồng trải dài bất tận. Đêm tối không đèn, không đuốc, ánh trăng trở thành ngọn đèn soi sáng cho con người. Đối với người lính, vầng trăng còn là một người bạn tri kỉ:

Hồi nhỏ sống với đồng

Với sông rồi với bể

Hồi chiến tranh ở rừng

Vầng trăng thành tri kỉ

phan tich bai tho anh trang - Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Phân tích bài thơ Ánh trăng 

Xem thêm:  Phân tích hình ảnh đầu súng trăng treo trong bài Đồng chí vàánh trăng trong bài Ánh trăng

Đồng, sông, bể, đó là những hình ảnh quen thuộc của tuổi thơ tác giả. Những ngày thơ bé, vầng trăng vẫn luôn chiếu soi cho trẻ nhỏ vui chơi trong những đêm trời tối. Rồi những năm chiến tranh, những đứa trẻ ngày nào nay đã thành chiến sĩ. Đêm tối nằm canh gác, vầng trăng giúp người lính có thể nhìn rõ phía trước. Cứ như vậy, vầng trăng thành tri kỉ của con người. Đã là tri kỉ thì chúng ta đều nghĩ rằng chẳng ai là có thể quên được tri kỉ của mình. Bởi trong kháng chiến gian khổ và ác liệt, vầng trăng vẫn luôn luôn bên cạnh và đồng hành cùng với người lính. Những đêm hành quân, vầng trăng như đi theo nhịp bước của người lính. Ta một bước, trăng một bước, quấn quýt với nhau không xa rời.

Hồi nhỏ và hồi chiến tranh, đó là 2 cột mộc thời gian của đời người. Nó là cả quãng đời ấu thơ và tuổi trẻ của tác giả. Có thể thấy, ánh trăng đã đi theo và gắn bó với nhà thơ suốt một chặng đường dài bằng cả nửa cuộc đời. Vậy nên nhà thơ nghĩ rằng mình sẽ không bao giờ quên được vầng trăng ấy:

Trần trụi giữa thiên nhiên

Hồn nhiên như cây cỏ

Ngỡ không bao giờ quên

Cái vầng trăng tình nghĩa

Vầng trăng hiện lên giữa thiên nhiên một cách trần trụi và hồn nhiên. Đó là vầng trăng tình nghĩa, vầng trăng thủy chung. Câu thơ có một sự khẳng định rằng vầng trăng sẽ luôn đi bên cạnh nhà thơ. Chính vì vậy mà nhà thơ cũng “ngỡ” rằng mình sẽ không bao giờ quên được vầng răng tình nghĩa ấy. Nhưng đúng chỉ là ngỡ. Ngỡ rằng không quên mà rồi lại quên mất lúc nào không hay:

Xem thêm:  Phân tích nhân vật người lính lái xe trong bài thơ “Tiểu đội xe không kính”

Từ hồi về thành phố

Quen ánh điện cửa gương

Vầng trăng đi qua ngõ

Như người dưng qua đường

Từ chỗ là người bạn tri kỉ vậy mà giờ đây vầng trăng lại trở thành người dưng. Một sự thay đổi quả thực vô cùng khủng khiếp. Giọng thơ chùng xuống khiến cho cảm xúc của người đọc cũng bị thay đổi theo. Có một cái gì đó nghèn nghẹn trong cổ, hai chữ người dưng nghe sao mà xót xa quá. Có lẽ cuộc sống đủ đầy với rất nhiều thứ ánh sáng đến từ đèn điện, cửa gương đã khiến cho nhà thơ lãng quên đi vầng trăng tình nghĩa năm nào. Câu thơ khiến cho người đọc cảm thấy xót xa và có lẽ cũng không ít người tự hỏi liệu bản thân mình có đang đánh mất một người bạn tri kỉ nào không? Nếu không có một tình huống nào đó đột ngột diễn ra thì có lẽ con người vẫn sẽ sống trong sự lãng quên như vậy. Chẳng hạn như trong bài thơ Ánh trăng này, tình huống ấy chính là:

Thình lình đèn điện tắt

Phòng buyn – đinh tối om

Vội bật tung cửa sổ

Đột ngột vầng trăng tròn

Khi người ta đã quen với sự đủ đầy của ánh sáng thì việc đèn điện tắt và mọi thứ trở nên tối om đều khiến cho con người ta trở nên bức bối, khó chịu. Con người vội vã mở cửa sổ để tìm đến thức ánh sáng của tự nhiên đó chính là ánh trăng. Vậy là đột ngột hình ảnh vầng trăng xuất hiện trước mắt tròn vành vạnh. Vầng trăng vẫn ở đó mà bao nhiêu lâu nay nhà thơ vô tình lãng quên. Đối diện với vầng trăng, bao nhiêu kí ức của những ngày xưa cũ như ùa về nơi nhà thơ khiến cho nhà thơ vô cùng xúc động:

Xem thêm:  Sóng-Xuân Quỳnh, khát vọng được hóa thân trong tình yêu vĩnh hằng

Ngửa mặt lên nhìn mặt

Có cái gì rưng rưng

Như là đồng là bể

Như là sông là rừng

Thế rồi nhà thơ lại tự trách mình, tự giận mình vì đã lỡ lãng quên người bạn cũ, lãng quên những kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ. Nhưng vầng trăng thì chỉ im lặng và sáng soi. Sự im lặng càng khiến cho nhà thơ thêm giật mình:

Trăng cứ tròn vạnh vạnh

Kể chi người vô tình

Ánh trăng im phăng phắc

Đủ cho ta giật mình.

Bài thơ Ánh trăng sử dụng ngôn từ thật nhẹ nhàng mà thật thấm thía. Bài thơ giống như một lời nhắc nhở tới con người rằng đừng bao giờ lãng quên những kí ức tốt đẹp và những người bạn tri kỉ trong quá khứ.

Subin Lê

Post Comment